Khóa học 300 triệu của Master Anh Đức đang bị chửi là “lùa gà”, “lừa đảo”. Nhưng đắt có phải là lừa? Dưới góc nhìn của một người làm Marketing hơn 10 năm và đứng lớp đào tạo 8 năm, phần lớn những lời chửi đó sai ngay từ gốc.
Tấm slide 300 triệu và làn sóng chửi “lùa gà”
Mấy hôm nay, mạng xã hội chia sẻ rầm rộ tấm ảnh chụp slide trong một sự kiện đào tạo của Master Anh Đức. Trên màn hình là gói 24 khóa học, 12 buổi tư vấn 1:1, đưa đội ngũ đi học, hệ thống tài liệu, cộng đồng 700 chủ doanh nghiệp. Tổng giá trị ghi 1,488 tỷ đồng. Giá ưu đãi hôm nay: 300 triệu.
Một fanpage lớn đăng lại, kèm câu “thầy dạy 1 thì người đi học 10”. Bên dưới là cả trăm bình luận. Lùa gà. Lừa đảo. Bán giấc mơ cho người cả tin.
Tôi không bán khóa học hộ ai, cũng không ở đây để quảng cáo cho bạn này. Nhưng tôi đã làm Marketing hơn 10 năm và có 8 năm đứng lớp đào tạo. Nhìn cách cộng đồng phản ứng, tôi thấy có vấn đề. Không phải vấn đề ở người bán. Mà ở cách chúng ta đang định giá kiến thức.
Lừa đảo là một cáo buộc, không phải một cảm xúc
Nhiều người dùng chữ “lừa đảo” dễ như nói “hôm nay trời nóng”. Nhưng lừa đảo là dùng thủ đoạn gian dối để chiếm đoạt tài sản của người khác. Muốn gọi ai đó là lừa đảo, anh phải chỉ ra được họ gian dối ở đâu. Hứa một đằng giao một nẻo? Thu tiền rồi không dạy? Bịa ra thành tích không có thật?
Còn ở đây, chúng ta có gì? Một tấm ảnh.
Và tấm ảnh đó nói lên điều ngược lại. Giá được chiếu công khai trên màn hình to đùng, trước mặt hàng trăm người. Gói gồm những gì, liệt kê rõ từng dòng. Người mua biết mình trả bao nhiêu và nhận về cái gì. Kẻ lừa đảo thường giấu giá, giấu điều khoản, giấu luôn cả mặt mình. Đằng này con số còn to hơn cả người đứng nói.
Đắt không phải là lừa. Một chiếc túi hàng hiệu giá vài trăm triệu, chi phí sản xuất chắc chắn chỉ là một phần nhỏ. Không ai gọi các thương hiệu xa xỉ là “lùa gà”. Người ta mua thương hiệu, mua giá trị cảm nhận, mua thứ mình thấy đáng. Khóa học cũng vậy.
Thêm một điều ít người để ý: gọi người khác là lừa đảo khi không có bằng chứng, người phải chịu trách nhiệm lại có thể là chính người nói. Chửi trên mạng không phải là vùng ngoài vòng pháp luật.
Kiến thức không có giá cố định
Gạo có giá thị trường. Xăng có giá niêm yết. Kiến thức thì không.
Cùng một câu nói, với người này là vô giá, với người kia là vô nghĩa. Giả sử anh đang điều hành một công ty nghìn tỷ, sắp phá sản, bế tắc mọi đường. Có người đưa ra một ý tưởng giúp công ty sống lại. Ý tưởng đó đáng bao nhiêu? Một triệu đô vẫn còn rẻ.
Tôi lấy một ví dụ từ chính công việc của mình. Thẩm mỹ viện NT Korea, 3 cơ sở, từng lỗ liên tục 3 tháng, bình quân khoảng 300 triệu mỗi tháng. Sau tháng đầu tiên thay đổi, họ hòa vốn. Đến tháng thứ hai, lãi khoảng 300 triệu.
Tôi đã làm phép màu gì? Không có phép màu nào cả. Đo lại phễu: chi phí mỗi tin nhắn, tỷ lệ lấy số, tỷ lệ hẹn. Sắp lại người đúng việc. Tắt quảng cáo đắt, giữ quảng cáo rẻ. Dồn lực vào dịch vụ chủ lực. Những thứ này không phải bí mật. Trên mạng có cả nghìn bài nói về nó.
Nhưng đặt đúng vào một doanh nghiệp đang lỗ, đúng thời điểm, nó tạo ra chênh lệch khoảng 600 triệu mỗi tháng. Vậy cái tư duy đó đáng bao nhiêu tiền?
Những người chửi “lùa gà” đang định giá kiến thức bằng số giờ ngồi nghe, số trang tài liệu, hoặc bằng việc “cái này trên YouTube có hết”. Họ quên mất một điều: người ta không trả tiền cho kiến thức. Người ta trả tiền cho kết quả mà kiến thức đó có thể tạo ra.
Người mua là chủ doanh nghiệp, không phải “gà”
Gọi là “lùa gà” nghĩa là đang coi người mua là gà. Hãy nghĩ xem ai có 300 triệu để chi cho một gói đào tạo?
Phần lớn là chủ doanh nghiệp. Những người hằng tháng trả lương cho nhân viên, ký hợp đồng, chịu lỗ lãi bằng tiền thật. Họ không phải người mới ra trường bị dụ vay tiền đi học. Họ biết tính toán, thậm chí tính kỹ hơn phần lớn người ngồi bình luận.
Mỗi người mua có lý do riêng. Có người cần cộng đồng 700 chủ doanh nghiệp để tìm đối tác. Có người cần đào tạo cả đội. Chỉ riêng dòng “đưa đội ngũ đi học” trên slide, 4 khóa với mức 20 triệu mỗi nhân viên, đã tương đương đưa 10 người đi học. Với một doanh nghiệp đang cần nâng năng lực đội ngũ, đó là một bài toán có thể tính được.
Anh có thể thấy không đáng. Đó là quyền của anh. Nhưng người ta thấy đáng, đó là quyền của người ta. Tôn trọng quyền tự quyết của người khác là điều tối thiểu.
Còn nếu mua về mà không áp dụng thì sao? Anh mua thẻ tập gym một năm rồi không đến tập, anh có gọi phòng gym là lừa đảo không? Khóa học cũng vậy. Thầy chỉ đưa được công cụ. Dùng hay không là việc của người học.
Có một chi tiết khá thú vị: người mua thường không lên mạng than. Người không mua lại than thay.
Muốn phản biện, hãy phản biện đúng chỗ
Nói cho công bằng, tôi không khẳng định khóa này đáng 300 triệu. Tôi chưa học, nên tôi không biết. Và tôi cũng không nghĩ mọi thứ trên tấm slide đều miễn bàn.
Điểm đáng bàn thật nằm ở cách trình bày giá. “Tổng giá trị 1,488 tỷ”. “Giá 826 triệu” bị gạch đi còn 300 triệu. “Anh chị tiết kiệm 79,84%”. Đây là kỹ thuật neo giá, có mặt ở khắp nơi: từ siêu thị, sàn thương mại điện tử đến showroom ô tô. Nó hợp pháp, và nó hiệu quả.
Nhưng người mua thông minh nên hỏi lại: con số 826 triệu đó đã có ai từng trả chưa? Hay nó chỉ được đặt ra để 300 triệu trông như một món quà? Đó mới là câu hỏi có giá trị. Chửi “lùa gà” thì không.
Một điều nữa cần tỉnh táo. Ví dụ “ý tưởng cứu công ty đáng triệu đô” là đúng, nhưng chỉ đúng với công ty đang gặp đúng vấn đề đó, và chỉ khi ý tưởng được áp dụng thật. Khóa học bán khả năng tạo ra kết quả, không bán chính kết quả. Người dạy giỏi đến đâu cũng không thể chạy doanh nghiệp thay anh.
Phản biện kiểu này giúp người đọc khôn hơn. Chửi bới chỉ giúp người chửi thấy mình khôn hơn.
Khóa học đắt có đáng không? Hãy tự hỏi 3 câu trước khi mua
Thay vì hỏi “khóa học này có phải lùa gà không”, hãy hỏi 3 câu thực tế hơn:
- Vấn đề cụ thể mình đang cần giải quyết là gì? Không phải “muốn kinh doanh giỏi hơn”, mà là “chi phí mỗi khách đang quá cao”, “đội sales chốt kém”.
- Người dạy đã từng giải đúng vấn đề đó chưa? Bằng chứng ở đâu, kiểm chứng được không?
- Nếu áp dụng được dù chỉ một điều, mình kiếm lại được bao nhiêu, trong bao lâu?
Trả lời rõ được 3 câu này, 300 triệu có khi lại rẻ. Không trả lời được, khóa 3 triệu cũng là đắt.
Đắt hay rẻ không nằm ở người bán. Nó nằm ở chỗ người mua có biết mình đang mua gì hay không.
Chửi thì dễ. Tính toán mới khó.
